In zijn openingstoespraak gaf de heer Truszczynski, Directeur-generaal Onderwijs en Cultuur van de Europese Commissie, aan dat we meer dan ooit moeten inzetten op de competentieontwikkeling van mensen in een levenslang leren perspectief. Het is daarbij van belang dat de kwalificaties die mensen in verschillende instellingen en in verschillende landen verwerven gelijkwaardig zijn en dus ook in andere instellingen en landen als bewijs kunnen gelden voor competenties van mensen.

Key note speaker mevrouw Barbara Kelly, directeur van de “Further Education and

Training Awards Council (FETAC)” uit Ierland, bevestigde in haar presentatie, getiteld “Naar een kwaliteitsvolle en geïntegreerde levenslang leren implementatiestrategie”, de nood aan meer en beter gestructureerde samenwerking tussen en over de verschillende onderwijssectoren.

Dat alles veronderstelt echter wederzijds vertrouwen tussen landen en instellingen, en vertrouwen gaat ervan uit dat de kwaliteit in de verschillende onderwijs- en opleidingssystemen verzekerd is.

Tijdens de conferentie werden twee Europese instrumenten voor kwaliteitsborging onder de loep genomen: de “Standards and Guidelines for quality assurance in higher education” en het EQAVET voor beroepsonderwijs en -opleiding. Beide instrumenten beogen:

- kwaliteit garanderen voor de lerende en de afnemer (o.a. de werkgever);

- rekenschap geven aan de investeerders zoals de overheid en de bedrijfswereld;

- kwaliteit binnen de instellingen verhogen.

Conclusies uit de 5 verschillende workshops van de conferentie:

o De leerresultaten (“learning outcomes”) die gebruikt worden om curricula te ontwerpen zullen meer aandacht moeten krijgen om kwalificaties te beschrijven in de kwaliteitszorgsystemen.

o Men moet steeds meer naar creatieve oplossingen zoeken om de belangen van de diverse stakeholders in rekening te brengen bij de planning van opleidingen en bij de evaluatie van hun kwaliteit.

o Binnen onderwijsinstellingen moet een kwaliteitscultuur groeien. Belanghebbenden (management, leerkrachten en cursisten) kunnen het best bijdragen tot het verbeteren van de kwaliteit.

o Externe kwaliteitsborging en accreditatie zijn de ideale middelen om de verschillende onderwijssectoren met elkaar te verbinden. Via netwerken zouden de accrediteringsagentschappen van de onderwijssectoren met elkaar in contact moeten komen zodat ze maximaal ervaringen kunnen uitwisselen.

o De kwaliteitscriteria van werkplekleren verschillen niet veel van de criteria in het formeel onderwijs. Daarom zou werkplekleren op elk onderwijsniveau een plaats moeten kunnen krijgen.

De conferentiegangers ondersteunden de idee om een geïntegreerd plan van aanpak uit te werken waar een kwaliteitsvolle en geïntegreerde strategie voor de implementatie van levenslang leren centraal staat.

Prioritaire actielijnen daarvoor zijn:

- De ontwikkeling van overkoepelende nationale kwalificatiekaders die bruikbaar zijn voor de validatie van informeel en non-formeel leren;

- Het voorzien in nationale kaders voor kwaliteitszorg in beroepsonderwijs en –vorming;

- De ontwikkeling van levenslange begeleiding.

Minister Pascal Smet presenteerde de conclusies van deze conferentie aan zijn collega’s tijdens de Informele Ministerraad Onderwijs op 7 december in Brugge.

Alle achtergronddocumenten, presentaties, foto´s van de conferentie zijn te vinden op:

http://www.education2010.be/nl/calendar/quality-and-transparency/media/

Ministers van Onderwijs uit 33 Europese landen (EU-27, Kroatië, Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Ijsland, Liechtenstein, Noorwegen en Turkije) hebben tijdens hun vergadering in Brugge samen met vertegenwoordigers van werkgevers, vakbonden en de Europese Commissie, hun gedeelde doelstellingen voor het beroepsonderwijs en opleiding voor de periode 2010 – 2020 besproken en bevestigd. Het Communiqué van Brugge vormt de laatste herziening van het Kopenhagenproces dat in het teken staat van de samenwerking op het vlak van beroepsonderwijs en opleiding.

Commissaris Vassiliou zei hierover: “Het is erg belangrijk dat de beroepsopleiding haar twee centrale doelstellingen bereikt, namelijk bijdragen aan werkgelegenheid en economische groei enerzijds en een antwoord bieden op andere maatschappelijke uitdagingen, zoals sociale cohesie anderzijds. Ik ben erg verheugd te vernemen dat 33 Europese landen, werkgevers en vakbonden onze plannen ondersteunen om het beroepsonderwijs en opleiding tot een moderne en aantrekkelijke optie te maken in Europa tegen het jaar 2020.”

Bron: Europese Commissie (voor volledig bericht), 07/12/2010

wil samenwerken op het vlak van beroepsonderwijs en –opleidingen. Dat akkoord krijgt zijn neerslag in het Communiqué van Brugge en bepaalt de prioriteiten en doelstellingen voor de komende 10 jaar.

Parallel aan het Bolognaproces, dat zich richt op het hoger onderwijs, hebben de onderwijsministers van 32 Europese landen in 2002 ook een Kopenhagenproces opgestart. Dit traject staat in het teken van vrijwillige samenwerking op het vlak van beroepsonderwijs en opleiding en wil in de eerste plaats meer gemeenschappelijk vertrouwen creëren in elkaars beroepsgerichte onderwijs- en opleidingssystemen. Het Kopenhagenproces vertrekt vanuit een zogenaamde “bottum-up”-benadering, getuige daarvan is het feit dat de Europese organisaties van de Sociale Partners[1] van bij het prille begin mee werden betrokken.

Het Kopenhagenproces heeft haar wortels in Brugge. Tijdens het vorig Belgisch voorzitterschap (2001) werd daar immers de kiem gelegd. Dit mondde uit in de Verklaring van Kopenhagen. Vandaag, 7 december, kwamen de Europese onderwijsministers opnieuw naar de West-Vlaamse hoofdstad om een Communiqué goed te keuren met daarin prioriteiten en doelstellingen voor de komende 10 jaar. Dit ‘Brugge Communiqué werd vandaag voorgesteld tijdens het persmoment van de Informele Raad.

Het Brugge Communiqué heeft als belangrijke doelstelling het nauwer betrekken van de belanghebbenden bij het Kopenhagenproces. Vandaar dat al van bij de voorbereidingen van deze Informele Raad de 4 belangrijke Europese verenigingen van aanbieders voor de eerste keer werden betrokken bij de opmaak van een gezamenlijke verklaring. Met deze verklaring tonen zij aan voortaan meer samen te zullen werken aan een gemeenschappelijk Europees programma en sluiten zij zich aan bij de doelstellingen en prioriteiten van het Bruggecommuniqué. Hierbij benadrukken ze volgende cruciale doelstellingen:

• meer aandacht te schenken aan leerresultaten en competenties, en werk te maken van het erkennen van competenties verworven buiten het onderwijs (EVC)
• de noodzaak aan meer samenwerking tussen onderwijsverstrekkers (inclusief leerkrachten) en de bedrijfswereld, inclusief de sociale partners
• beroepsonderwijs en –opleiding aanzien als een volwaardig middel om een beroep aan te leren, maar ook om competenties te verwerven om door te stromen naar vervolgopleidingen, eventueel in het hoger onderwijs
• gebruik te maken van de informatie betreffende loopbaanperspectieven en behoeften van de arbeidsmarkt; instaan voor de nodige begeleiding van leerlingen, cursisten en werknemers
• voldoende te blijven investeren
• de internationale mobiliteit te bevorderen
• samen te werken rond concrete doelstellingen.

Pascal Smet reageert bijzonder opgetogen over het bereikte akkoord: “Ik hecht ook in mijn Vlaams beleid veel aandacht aan de (her)waardering van beroepsonderwijs. Het is dan ook een hele eer dat ik als voorzitter van de EU-raad mee een akkoord heb kunnen realiseren over meer samenwerking rond dit thema in Europa. Want een ééngemaakt Europa, dat is er toch niet alleen voor universitairen. Het moet ook een realiteit zijn voor mensen met andere, meer praktisch georiënteerde competenties. Europa en dus ook Vlaanderen heeft in de toekomst niet alleen academische gediplomeerde nodig maar ook mensen met een beroepsopleiding. In een geglobaliseerde wereld waar de technologische evoluties dermate snel zijn en de behoefte aan de ontwikkeling van een groene economie sterk stijgende is, is immers nood aan mensen met een goede beroepsopleiding.”

Pascal Smet, Minister van Onderwijs, Brussel, Jeugd en Gelijke Kansen

[1] Business Europe, UEAPME, CEEP en ETUC

Meer informatie:

Jeroen JANSSENS, Woordvoerder Pascal Smet

Jeroen.janssens@vlaanderen.be GSM: +32 (0)477 / 477.000

In het buitenland studeren of stage lopen noemt men leermobiliteit. De deelnemers stelden vast dat mobiliteit voor iedereen nog verre van werkelijkheid is. Toch waren ze het erover eens dat dat de doelstelling moet blijven.

Leermobiliteit heeft immers heel wat duidelijke voordelen. Dankzij een buitenlandse ervaring kunnen jongeren zich beter persoonlijk ontplooien en krijgen ze meer kans op een job.

Conclusies

Tijdens de conferentie kwamen onder andere de volgende conclusies naar voren:

• Leermobiliteit moet toegankelijk zijn voor alle jonge mensen, ook voor diegenen uit achtergestelde milieus.
• Leerkrachten hebben een voorbeeldfunctie en daarom moet mobiliteit bij studenten in de lerarenopleiding aangemoedigd worden.
• Er moet een ‘internationaliseringscultuur’ komen, zowel in de overheid als in de verschillende instellingen. Alleen zo kan een internationale leerervaring de norm worden voor iedereen.
• De interesse in leermobiliteit moet ook gestimuleerd worden in beroepsopleidingen die zich buiten de onderwijssystemen situeren.
• Er is nood aan extra financiële ondersteuning voor minder gegoede studenten en nu nog ondervertegenwoordigde groepen.
• Speciale studieleningen om leermobiliteit te financieren moeten ook een mogelijkheid zijn.

Vlaams minister van Onderwijs Pascal Smet opende de conferentie samen met eurocommissaris Androulla Vassiliou. Smet benadrukte het belang van leermobiliteit in de opleiding van jongeren. “Als beleidsmakers is het onze verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat jongeren vol vertrouwen de toekomst tegemoet kunnen gaan, met een rugzak gevuld met de juiste vaardigheden. Een van de manieren om dat te verwezenlijken is garanderen dat alle jongeren tijdens hun opleiding kunnen genieten van een buitenlandse ervaring.”

Het Belgische EU-voorzitterschap organiseerde de conferentie samen met de DG Onderwijs en Cultuur van de Europese Commissie.

Bron: Belgisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie

Meer dan 200 beleidsmakers, experten, onderzoekers, onderwijs- en opleidingsaanbieders en vertegenwoordigers van het middenveld troffen elkaar in Gent.

Een belangrijke boodschap van de conferentie was dat onderwijs en vorming vaak worden gezien als de manier bij uitstek voor sociale mobiliteit, maar dat onderwijssystemen op zich vaak ongelijkheid in de hand werken en de vicieuze cirkel van ongelijkheid versterken.

Inclusie op alle onderwijsniveaus

Vlaams minister van Onderwijs Pascal Smet en Europees Commissaris Androulla Vassiliou openden samen de conferentie. Gedurende anderhalve dag werd de belangrijke rol belicht van alle niveaus van onderwijs: van kleuteronderwijs over leerplichtonderwijs tot volwassenenonderwijs. Daarbij werd onder andere de nadruk gelegd op:

• het belang van investeren in kleuteronderwijs;
• het terugdringen van vroegtijdig schoolverlaten;
• de democratisering van hoger onderwijs;
• het aantrekkelijker maken van beroepsopleiding en –onderwijs.

 Samen de vicieuze cirkel doorbreken

De vicieuze cirkel van ongelijkheid is niet in alle landen even sterk. Meer Europese samenwerking kan daarom bijdragen tot het doorbreken van de cirkel. Dat kan bijvoorbeeld door goede praktijken uit te wisselen en gemeenschappelijke uitdagingen te identificeren.     

Het Belgische Voorzitterschap neemt de resultaten van de conferentie mee in de voorbereidingen op een ministerieel debat over kansengelijkheid (“equity”) tijdens de EU Raad Onderwijs van 19 november.

Bron: Belgisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie

Meer informatie: http://www.media-and-learning.eu

Mastertitels en doctoraten met EIT-keurmerk worden aangeboden door onderzoeksuniversiteiten, in samenwerking met onderzoeksinstituten en innovatieve ondernemingen die samen de EIT Kennis- en Innovatiegemeenschappen (KIGs) vormen. Deze KIGs zijn elk verantwoordelijk voor een specifieke globale uitdaging, zoals klimaatverandering, hernieuwbare energie en nieuwe generatie ICT.

De mastertitels en doctoraten met EIT-keurmerk bouwen verder op de ervaring opgedaan binnen de context van andere EU-acties en liggen in de lijn van de belangrijke verwezenlijkingen van de Europese Ruimte voor Hoger Onderwijs. (EHEA – het Bologna proces) In het bijzonder gaat het dan om realisaties op het gebied van kwaliteitsborging (Europese standaarden en richtlijnen) en instrumenten voor de erkenning van kwalificaties, zoals het Europees Kwalificatiekader (EKK), ECTS en het Diploma Supplement.

De EIT-curricula zijn bovendien specifiek gericht op innovatie, ze volgen een bedrijfsgerichte benadering en hebben een duidelijke internationale invalshoek. De programma’s mikken op het vertalen van toponderzoek in nieuwe diensten en producten. Studenten werken in transdisciplinaire, multiculturele teams die op een interactieve manier begeleid worden door zowel academici als mensen uit het praktijk. Internationale mobiliteit en plaatsing van studenten in industrie en het bedrijfsleven vormen een essentieel onderdeel van het curriculum. EIT-diploma’s volgen bepaalde criteria voor kwaliteit die de specifieke kenmerken van de EIT-curricula omvatten.

Het EIT organiseert een conferentie in Leuven op 2 en 3 december 2010, om de EIT-programma’s en diploma’s te promoten, maar ook om hun verdere ontwikkeling te bespreken met de verschillende betrokkenen binnen het innovatienetwerk.

Praktische informatie

• Datum: 2 – 3 december 2010
• Locatie: Leuven – gebouwen Katholieke Universiteit Leuven
• Contact: EIT, Infopark, Building E, Neumann Janos utca, 1/E, 1117 Budapest (Hongarije)
• Tel: +36 1 4819 342
• Fax: +36 1 4819 399
• E-mail: nadja.dokter@eit.europa.eu

DICE (“Drama Improves Lisbon Key Competences in Education” / Drama verbetert de Lissabon kerncompetenties binnen het onderwijs) is een internationaal project, gesubsidieerd door de EU. Als aanvulling op andere onderwijsgerelateerde doelen, doet dit tweejarige project grensoverschrijdend onderzoek naar de effecten van dramalessen op vijf van de acht kerncompetenties uit het Verdrag van Lissabon. Het onderzoek werd uitgevoerd door 12 partners (leider: Hongarije, partners: Tsjechië, Nederland, Noorwegen, Palestina, Polen, Portugal, Roemenië, Servië, Slovenië, Zweden en het Verenigd Koninkrijk). Beleidsdocument en bronnen voor het onderwijs kunnen gevonden worden op http://www.dramanetwork.eu

De Conferentie van Brussel vormt de laatste fase van een tweejarig project. De doelstellingen van de conferentie zijn

• het voorstellen van de onderzoeksresultaten, bronnen voor het onderwijs en het beleidsdocument voor EU-besluitvormers,
• het informeren van de stakeholders uit de onderwijs- en cultuursector over de bevindingen van het onderzoek en het effect van drama, onderbouwd met zowel kwantitatieve als kwalitatieve resultaten,
• het overtuigen van de belangrijkste stakeholders om de noodzakelijke veranderingen zoals gesuggereerd door het onderzoek, door te voeren.

Deadline voor inschrijvingen is 22 oktober 2010. Deelname aan de conferentie is gratis. Daar het aantal plaatsen in de conferentiezaal beperkt is, zullen enkel de eerste 120 inschrijvingen aanvaard worden. De conferentie gaat door van 9u tot 18u.

Om in te schrijven voor de conferentie: http://www.dramanetwork.eu/registration.html

De ‘Standing Group” adviseert de Europese Commissie omtrent het opstellen van concrete statistische indicatoren voor het opvolgen van de prestaties en vooruitgang in onderwijs en vorming met het oog op gemeenschappelijke Europese doelstellingen (zoals de Lissabondoelstellingen of de EU2020-doelstellingen). Dit houdt zowel advies rond de ontwikkeling en definiëring van nieuwe indicatoren en benchmarks in als advies rond de concrete opvolging van de prestaties en vooruitgang van de onderwijssystemen in Europa.

Locatie: Ellips Gebouw, Koning Albert II-laan 35, 1030 Brussel